Жас маманға: мектепте неден бастау керек
Мектептегі алғашқы жыл — жаңа құжаттар, терминдер және тапсыру мерзімдері. Ең бастысын бір бетке жинадық: алғашқы апталарда не істеу керек, қандай құжаттар жүргізіледі, сабақты қалай жоспарлап, оқушыларды қалай бағалау керек — және дайын материалдарды қайдан алуға болады.
1. Алғашқы апталар: тексеру парағы
- Жүктемеңізді нақтылаңыз: сыныптар, пәндер, аптасына сағат саны.
- Ағымдағы жылдың үлгілік оқу жоспарын (ҮОЖ) және нұсқаулық-әдістемелік хатты (НӘХ) қараңыз.
- Әр пән мен сынып бойынша жылдық КТЖ (күнтізбелік-тақырыптық жоспар) дайындаңыз.
- Жақын сабақтарға ҚМЖ (қысқа мерзімді жоспар) жаза бастаңыз.
- Оқу ісі жөніндегі орынбасардан мектебіңізде қандай құжаттар жүргізілетінін және тапсыру мерзімдерін сұраңыз.
- Тәлімгеріңізбен танысыңыз — ол құжаттама мен алғашқы ашық сабақтарға көмектеседі.
2. Қандай құжаттар жүргізіледі
Педагогтердің міндетті құжаттамасының тізбесі Министрлік бұйрығымен (№130 бұйрық) бекітілген. Мұғалім үшін бұл ең алдымен жоспарлар (КТЖ және ҚМЖ) және үлгерімді есепке алу; қалғаны лауазымыңызға және мектептің шешіміне байланысты.
3. Жоспарлау: КТЖ және ҚМЖ
КТЖ — оқу жылына арналған күнтізбелік-тақырыптық жоспар: апталар мен тоқсандар бойынша сабақ тақырыптары, сағат саны. Оқу бағдарламасы мен ҮОЖ бойынша құрылады.
ҚМЖ — нақты сабақтың қысқа мерзімді жоспары: оқу мақсаттары, сабақ барысы, тапсырмалар, бағалау, ресурстар.
Жаңартылған бағдарлама бойынша дайын КТЖ мен ҚМЖ-ны негізге алып, сыныбыңызға бейімдеуге болады — барлық файлдар Word форматында.
4. Бағалау: ҚБ, БЖБ және ТЖБ
- ҚБ — әр сабақтағы қалыптастырушы бағалау: оқушыға кері байланыс, журналға балл қойылмайды.
- БЖБ — бөлім бойынша жиынтық бағалау: бөлім соңындағы дескрипторлары бар шағын жұмыс.
- ТЖБ — тоқсан бойынша жиынтық бағалау: тоқсандық қорытынды жұмыс.
БЖБ мен ТЖБ үшін тапсырмалар, дескрипторлар және балдар керек — сыныптар мен пәндер бойынша жауаптары бар дайын нұсқалар бар.
5. Сабаққа арналған материалдар
Жұмыс парақтары тапсырмаларды дайындауға уақыт үнемдейді, презентациялар жаңа тақырыпты түсіндіруге көмектеседі. Бәрін жүктеп алып, бейімдеуге болады.
6. ҮОЖ және НӘХ — оқу жылының құжаттары
ҮОЖ (үлгілік оқу жоспары) әр пән мен сынып бойынша жүктемені көрсетеді. НӘХ (нұсқаулық-әдістемелік хат) әр оқу жылының алдында шығады және пәндерді оқытудың ерекшеліктерін түсіндіреді.
7. Сынып жетекшісі болсаңыз
Жас мұғалімдерге жиі бірден сынып береді. Тәрбие жұмысының жоспары, сынып сағаттары, ата-аналар жиналыстары, сыныптың әлеуметтік паспорты және мінездемелер керек болады.
8. Тәлімгерлік және аттестаттау
Алғашқы жылдары жас маманға тәлімгер бекітіледі. Әдетте тәлімгердің жас маманмен жұмыс жоспары, сабаққа қатысу және өзара қатысу, жыл қорытындысы бойынша есеп жүргізіледі.
9. Жиі қойылатын сұрақтар
Дайын КТЖ-ны өзгертпей алуға бола ма?
Дайын КТЖ — жақсы негіз, бірақ мектебіңіздің ҮОЖ бойынша сағат санын және тоқсан күндерін тексеріп, қажет болса тақырыптарды оқулығыңызға қарай түзетіңіз.
ҚМЖ жазуға қанша уақыт кетеді?
Алғашында көп. Дайын ҚМЖ-ны құрылым мен тапсырмалардың үлгісі ретінде пайдаланыңыз, уақыт өте келе өз стиліңіз қалыптасады.
БЖБ мен ТЖБ тапсырмаларын қайдан алуға болады?
«БЖБ және ТЖБ» бөлімінде — тоқсандар бойынша дескрипторлары мен жауаптары бар дайын жұмыстар.
Оқу ісі меңгерушісінің талабы түсініксіз болса не істеу керек?
Тәлімгеріңізден немесе әдістемелік бірлестік жетекшісінен үлгі сұраңыз — әр мектептің өз нысандары бар.